Podvodni robot francuske mornarice otkrio je izuzetno dobro očuvanu olupinu trgovačkog broda na dubini od 2.400 metara u Sredozemnom moru, nedaleko od jugoistočne obale Francuske. Naučnici veruju da brod potiče iz 16. ili 17. veka, a otkriće se već sada smatra jednim od najznačajnijih podvodnih arheoloških nalaza u ovom delu Evrope.
Olupina, nazvana „Kamarat 4“, pronađena je slučajno tokom istraživačke misije i predstavlja najdublje evidentirano brodsko nalazište u francuskim teritorijalnim vodama. Zahvaljujući ekstremnoj dubini, objekti na dnu mora ostali su gotovo netaknuti više od četiri veka.
Na lokalitetu su pronađeni keramički predmeti, topovi, sidro i metalni kotlovi koji pružaju dragocene informacije o pomorskoj trgovini i životu na Mediteranu u ranom novom veku.
Podvodna olupina na 2.400 metara dubine u Sredozemnom moru
Istraživanje je sprovedeno tokom trodnevne ekspedicije u aprilu 2025. godine, kada je specijalni podvodni robot spušten na ekstremnu dubinu. Ronioci ne mogu da dosegnu takve uslove, pa je misija u potpunosti zavisila od robotske tehnologije.
Spuštanje robota trajalo je skoro sat vremena, a kamere su zabeležile desetine hiljada fotografija koje su kasnije korišćene za izradu 3D modela olupine.
- Dubina: 2.400 metara
- Lokacija: jugoistočna obala Francuske
- Naziv olupine: „Kamarat 4“
Šta je otkriveno u olupini broda Kamarat 4?
Najveću pažnju stručnjaka privukla je keramika pronađena oko broda. Tanjiri i bokali ukrašeni su geometrijskim motivima karakterističnim za mediteransku proizvodnju 16. veka.
Prema analizi, predmeti potiču iz oblasti Ligurije u severnoj Italiji, poznate po trgovačkim rutama i proizvodnji keramike.
Na nekim predmetima uočen je i natpis „IHS“, simbol povezan sa hrišćanskom tradicijom tog perioda.
- Keramički tanjiri i bokali
- Topovi i sidro
- Metalni kotlovi i trgovačka oprema
Podvodna tehnologija i 3D rekonstrukcija olupine
Stručnjaci su pomoću podvodnog robota i specijalnih kamera kreirali trodimenzionalni model broda, što omogućava detaljnu analizu rasporeda tereta i načina potonuća.
Artefakti su pažljivo izvlačeni robotskim kleštima kako bi se sprečilo oštećenje izuzetno osetljivog nalazišta.
Tokom poslednje ekspedicije izvučena su tri bokala i jedan tanjir, koji su dodatno analizirani u laboratorijama.
Istorijsko i savremeno značenje podvodnog otkrića
Iako se brod najverovatnije kretao ka Španiji ili južnoj Francuskoj, njegova tačna ruta i dalje nije poznata. Istoričari smatraju da bi ovo otkriće moglo značajno doprineti razumevanju pomorske trgovine Mediterana.
Međutim, istraživače je iznenadio i savremeni otpad pronađen na dnu mora – plastične flaše, limenke i ribarske mreže, što ukazuje na sve veći uticaj čoveka čak i na najveće dubine okeana.
Ovo otkriće istovremeno predstavlja i istorijski i ekološki signal o stanju svetskih mora.
