Novo arheološko otkriće u Egiptu ponovo je otvorilo jedno od najvećih pitanja svetske istorije – kako su nastale prve piramide. Pronalazak dve grobnice stare oko 5.000 godina izazvao je veliko interesovanje javnosti, jer pojedini istraživači smatraju da bi mogao da pruži novi uvid u razvoj drevne egipatske arhitekture. Ipak, stručnjaci upozoravaju da je prerano govoriti o konačnom odgovoru na ovu vekovnu misteriju.
Otkriće je zabeleženo na lokalitetu Džabal Al-Tajr, na istočnoj obali Nila, gde su arheolozi pronašli građevine čija konstrukcija pokazuje određene sličnosti sa kasnijim piramidalnim oblicima. Iako su pojedini mediji ove nalaze nazvali „karikom koja nedostaje“, egiptolozi ističu da za takvu tvrdnju još ne postoje čvrsti naučni dokazi.
Prema mišljenju stručnjaka, nalazi predstavljaju važan doprinos razumevanju razvoja graditeljskih tehnika, ali ne potvrđuju direktnu vezu sa velikim piramidama u Gizi.
Šta je pronađeno u Egiptu i zašto je otkriće važno?
Posebnu pažnju privukao je način gradnje pronađenih grobnica. Njihovi kameni zidovi bili su znatno širi pri osnovi, dok su se prema vrhu postepeno sužavali, što podseća na prve faze razvoja piramidalne arhitekture.
Takav oblik naveo je pojedine istraživače da pretpostave kako bi ove građevine mogle predstavljati jedan od koraka u dugom razvoju koji je kasnije doveo do izgradnje monumentalnih piramida.
Stručnjaci: Razvoj piramida trajao je vekovima
Egiptolog Roland Enmarč sa Univerziteta u Liverpulu smatra da je otkriće veoma značajno, ali upozorava da ne postoji dokaz da su upravo ove građevine bile direktni prethodnici velikih piramida.
Prema njegovim rečima, drevni Egipćani vekovima su eksperimentisali sa različitim građevinskim tehnikama pre nego što su razvili savršene piramidalne konstrukcije.
- isprobavali su različite oblike grobnica;
- unapređivali tehnike obrade kamena;
- postepeno usavršavali stabilnost velikih građevina.
Kako su nastale prve egipatske piramide?
Istoričari smatraju da je važna prekretnica nastala za vreme faraona Džosera, kada je njegov arhitekta Imhotep izgradio čuvenu stepenastu piramidu u Sakari. Ona je nastala razvojem tradicionalne mastabe – pravougaone grobnice – dodavanjem novih kamenih nivoa.
Nekoliko generacija kasnije faraon Snefru usavršio je ovu tehniku izgradnjom Crvene piramide, koja se smatra prvom pravom piramidom sa glatkim stranama. Time je otvoren put nastanku čuvenih piramida u Gizi, koje i danas predstavljaju jedno od najvećih dostignuća drevnog sveta.
Da li je pronađena „karika koja nedostaje“?
Za sada odgovor ostaje nepoznat. Iako novo otkriće donosi vredne informacije o razvoju egipatske arhitekture, naučnici smatraju da će biti potrebno još istraživanja kako bi se utvrdilo da li pronađene grobnice zaista predstavljaju važnu fazu u nastanku piramida ili samo jedan od brojnih arhitektonskih eksperimenata drevnih Egipćana.
